محمدرضا شجريان سازهاي جديدش را معرفي كرد

آواز استاد محمدرضا شجريان با همنوازي گروه «شهناز»، شامگاه پنجشنبه و در آخرين روزهاي نخستين ماه پاييز درتالار بزرگ كشور طنين‌انداز شد و با اجراي دوباره «مرغ سحر» به پايان رسيد.

به گزارش ایسنا، نخستين شب از كنسرت محمدرضا شجريان و گروه «شهناز» شامگاه گذشته درحالي آغاز شد كه جمعيت انبوهي تمامي صندلي‌هاي اين مجموعه را پُركرده بود و مثل تمام اجراهاي اين گروه بليت‌هاي آن مقابل درهاي ورودي توسط مردم و البته به‌همان قيمت واقعي آن به فروش مي‌رسيد و بعد از ورود تماشاگران، داخل مجموعه تمامي بليت‌ها توسط دستگاه چك و در كامپيوتر ثبت مي‌شد.

اين درحالي بود كه با وجود باز‌شدن درهاي ورودي تالار از دقايقي قبل از ساعت 20 بازهم، اين برنامه با تاخيري 45 دقيقه‌اي آغاز شد و با اجراي چهارساعته تا يك بامداد ادامه داشت.

گروه «شهناز» بخش اول اين كنسرت را با عنوان «مرغ خوشخوان» كه تمام قطعات آن از ساخته‌ي محمدرضا شجريان و با تنظيم مجيد درخشاني بود در دستگاه «شور» و با اجراي پيش‌درآمدي آغاز كرد.

«سوزني»، «زخمه‌ي تار» و «ضرب تنبك» به‌همراه «صراحي» ساز جديدش و «سه‌تار» و «قيچك» ،
«رباب»، «عود»، «قانون» و «سنتور» و با ناي «به بانگ چنگ مخور مي‌ كه محتسب تيز است» ادامه يافت و شجريان تصنيف «پيام نسيم» را چنين خواند:

«به آب ديده بشوييم خرقه‌ها از مي
كه موسم فرح و روزگار پرهيز است»
«زكوي يار مي‌آيد، نسيم باد نوروزي
از اين باده مدد خواهيم، چراغ دل برافروزيم»

و سپس با تك‌نوازي «بم‌تار» كه از سازهاي ساخته‌ي خود شجريان بود، برنامه با سازو‌آواز، چهار مضراب، آواز مثنوي و نهايتا اجراي تصنيف «مرغ خوشخوان» ادامه پيدا كرد.

«يوسف گم‌گشته بازآيد به كنعان غم‌مخور
كلبه‌ي احزان شود روزي گلستان غم‌مخور»

بعد از استراحت بيست‌دقيقه‌اي گروه در بخش دوم ، محمدرضا شجريان با خيرمقدم به‌تمام حاضران و تشكر از مسوولان وزارت كشور و تالار كه نهايت همدلي و همراهي را با او و گروهش داشتند، گفت: دراين برنامه علاوه براجراي قطعاتي، قصد داشتيم تا سه‌ساز جديدي را كه از ساخته‌هاي خودم است به شما معرفي كنم.

او اضافه كرد: ساز «صراحي» همان طور كه در بروشورهاي برنامه درباره‌ي آن توضيح داده‌ام، از خانواده‌ي «كمانچه» و «قيچك» است و امكانات سازهاي خانواده «ويولن» را از نظر نوازندگي و وسعت صدا دارد، كه درحال حاضر بيشترين نياز ما چهار اندازه «سوپرانو»، «آلتو» ، «باس» و «كنترباس» دراين ساز است و امكان ويژه‌ي آن تعويض صفحه‌ي آن است كه باعث تغيير در رنگ صوتي اين ساز مي‌شود و اين صفحه كه حكم تارهاي صوتي ‌ساز را دارد، پوستي و گاه پوست همراه با چوب است و اين ساز را نوازندگان كمانچه، قچك، ويولن، ويولنسل و كنترباس به راحتي مي‌توانند بنوازند.

دراجراي شب‌گذشته گروه شهناز، در بخش «شور» سينا جهان آبادي و در بخش «همايون» مهرداد ناصحي با اجراي «آلتو» اين ساز را نواختند.

شجريان در ادامه‌ي صحبت‌هاي خود با اشاره به معرفي دوساز ديگر دست‌سازش، گفت: از سال 1340 روي سنتور و زيباتر‌كردن صداي آن كاركرده‌ام و اين اواخر با تحقيقات تخصصي كه روي آن داشتم به نتايج خوبي رسيدم تا كيفيت صدا را هم بالا ببرم، به‌طوريكه همه‌ جاي ساز سنتور صدايي يكدست داشته باشد.

او‌هم‌چنين درباره‌ي ساز «بم‌تار» هم توضيح داد: طي همه‌ي اين سال‌ها نياز بود تا صداهاي بيشتري براي بم اركستر داشته باشيم و بعد از جست‌وجوي بسيار براي پيدا‌كردن سيم‌هاي مختلف در تمام دنيا، موفق به طراحي بم‌تار شدم.

او ادامه داد: متاسفانه فرصت كافي نداشتيم تا نت‌هايي هماهنگ با اجراي گروه براي اين ساز بنويسيم و تنها اجرايي مجزا براي ساز در نظر گرفتيم، ولي در برنامه‌هاي آينده گروه، قطعا نت‌هايي هماهنگ با بقيه‌ي گروه‌ براي آن تنظيم خواهيم كرد.

بعد از توضيحات شجريان پيش درآمد بخش دوم اين كنسرت با تك‌نوازي رامين صفايي كه با سنتور ساخته‌ي شجريان، ادامه پيدا كرد و درادامه قطعات «زنگ شتر» برگرفته از رديف ميرزا عبدالله ، ساز ‌و آواز (غزل حافظ)، تصنيف «چشم‌ياري» ساخته‌ي محمدرضا شجريان با تنظيم مجيد درخشاني كه از غزليات حافظ بود، تصنيف «باد صبا» ساخته‌ي حسام‌السلطنه مراد و تنظيم مجيد درخشاني از سروده‌هاي ملك‌الشعراي بهار، آواز شوشتري از سروده‌هاي سعدي، چهارده مضراب «بيداد» از ساخته‌هاي مجيد درخشاني، ساز‌وآواز با غزل سعدي و با تصنيف «رندان‌ مست» ساخته‌ي مجيد درخشاني باغزل مولانا كه همگي در دستگاه همايون اجرا شدند.

براساس اين گزارش، باوجود طولاني‌شدن برنامه و با وجود اين‌كه پاسي از نيمه‌شب گذشته بود، بعد از پايان قطعات بخش دوم كنسرت و با بلند‌شدن گروه اجرايي، براي چندمين بار تماشگران درخواست اجراي «مرغ سحر» را داشتند كه گروه با اجراي «مرغ سحر» نخستين شب از كنسرت خود را پايان داد.

اجراي كنسرت شجريان تا 22 مهر ماه در تالار بزرگ كشور ادامه دارد.