انیو موریکونه (Ennio Morricone)،



Ennio Morricone

موسیقی دان و آهنگساز برجسته ایتالیایی،
بیش از هر چیز به خاطر موسیقی متن فیلم و به خصوص فیلمهای وسترن ایتالیایی
(وسترن اسپاگتی) شهرت دارد و شاید

مشهورترین آثار وسترن او، مجموعه "دلار" با شرکت کلینت ایستوود (Clint
Eastwood) و به کارگردانی همکلاس قدیمی اش، سرجیو لئونه (Sergio Leone)
باشد.




سرجیو لئونه در دهه 60 و بعد از آن، تعداد زیادی فیلم ساخت که عمومآ به
زبان ایتالیایی ساخته و بعد به انگلیسی دوبله می شد. ترکیب پس زمینه های
ایتالیایی و داستانهای وسترن با قهرمانی شکست ناپذیر، به ساختن چند فیلم
موفق گانگستری نیز منجر شد که او تقریبا در تمام آنها از موسیقی موریکونه
استفاده کرد.



هرچند تماشاگران انگلیسی زبان پس از دیدن این فیلمها با موسیقی موریکونه
آشنا شدند، اما او قبل از آن در موطن خود آهنگسازی مشهور بود.



تحصیل و آغاز کار آهنگسازی
انیو موریکونه در سال 1928 در رم متولد شد و بعدها در همانجا به تحصیل
موسیقی پرداخت. او نواختن ترومپت و آهنگسازی را تحت نظر گوفردو پتراسی
(Goffredo Petrassi 1904-2003 آهنگساز و مدرس موسیقی کلاسیک مدرن) و همچنین
رهبری کر را در کنسرواتوار سانتا چچیلیا (Santa Cecilia) فرا گرفت.



در ابتدا قصد داشت که به ساختن موسیقی کلاسیک مدرن بپردازد اما این ایده با
پیش آمدی، تغییر کرد. موریکونه برای تنظیم ترانه های پاپ ایتالیایی دعوت
شد که در آن زمان هیچ آشنایی با آن نداشت. یکی از آثار بسیار موفق او در
این زمینه ترانه (Se telefonando 1966) با اجرای مینا Mina (متولد
1940-خواننده ایتالیایی) است که هنوز هم از جمله ترانه های بسیار محبوب
ایتالیا به شمار میرود.







Se telefonando



موریکونه کار نوشتن موسیقی برای فیلم را از سال 1962 آغاز کرد و در ضمن از
کار بر روی آهنگسازی و تنظیم موسیقی کلاسیک نیز غافل نبود.





خوب ، بد ، زشت





The Legend of 1900
فیلمی موزیکال با موسیقی انیو موریکونه


در سال 1964، همکاری مشهور او با سرجیو لئونه و برناردو برتولوچی (Bernardo
Bertolucci) آغاز شد. او برای لئونه موسیقی "به خاطر یک مشت دلار" را ساخت
که با تعدادی وسترن دیگر ادامه پیدا کرد. در سال 1968 او بیشتر به
آهنگسازی فیلم پرداخت و در یک سال، بیست موسیقی متن ساخت.







قطعه بسیار زیبای Plaing Love از The Legend of 1900






با وجود اینکه همکاری طولانی موریکونه با لئونه از شهرت زیادی برخوردار
است، اما خود او با کارگردانانی چون جیلو پونته کوروو (Gillo Pontecorvo) و
جولیانو مونتالدو (Giuliano Montaldo) بسیار راحت تر بود.






A fistful of dynamite



یکی از افرادی که در اکثر آثار موریکونه حضور دارد، آلساندرو آلساندرونی
(Alessandro Alessandroni) دوست زمان کودکی او است که با نواختن سازهای
بادی کوچک (فلوت و فلوت مجار) در اجرا با او همراهی میکرد.





وجه مشخص آثار موریکونه
موسیقی موریکونه در فیلمهای وسترن بسیار مشخص و برجسته بود زیرا بسیار نو و
بدیع بود و ساز بندی بسیار خلاقانه و نا متعارف آن (با استفاده از بلز،
گیتار الکتریکی، ساز دهنی و آوای دوردست زنبورک) به علاوه ترکیبات صوتی
زیبا موفق شده بود صحنه های نمای نزدیکی که در آن شخصیتها یکدیگر را
برانداز میکنند و منتظر حرکتی از جانب یکدیگر هستند، پر از تحرک میکند. سپس
صحنه پر تحرک بعدی را با تاکیدهای مناسب، قویتر کرده و حرکتی را که به
سرعت برق پایان میابد را به یاد ماندنی میکند.






تب طلا




حس غریزی او در موسیقی موجب شده است که موریکونه در تشدید حالت افسانه ای
قهرمانهای بزرگ و بی مانند بسیار موفق باشد. همین حس غریزی توانست او را در
ساختن حال و هوایی احترام انگیز برای داستانی که دوره های مختلف زندگی
قهرمانش را بازگو میکند، سینما پارادیزو، و همچنین جادوی پایان ناپذیر
قهرمانان فیلمهای "تسخیر ناپذیران" (The Untouchables) و "روزی روزگاری در
آمریکا" (Once upon a Time in America) یاری کند.

Once Upon a Time in America


موسیقی "روزی روزگاری در آمریکا" علاوه بر تم کند اصلی، در جاهایی با
موسیقی رقص متعلق به آن دوران جایگزین میشود و همچنین در آن از سازهای
نامتعارفی چون بانجو و پن فلوت Pan-Flute
(سازی شامل چندین ساز فلوت مانند با ارتفاع متغیر که مانند ساز دهنی در
کنار هم قرار گرفته اند) استفاده کرده است.




Once Upon a Time in America



اینها مثالهایی از زبردستی این آهنگساز در حرکت ماهرانه میان سطوح عالی
موسیقی جدی و موسیقی هزل آلود خبر میدهد که با توانایی آشکار او در ترکیب
عناصر مهمل باب روز با فضاهای محترم حماسی و مذهبی، او را به موسیقی دانی
بی رقیب مبدل کرده اند.



موسیقی فیلم "ماموریت مذهبی" (The Mission) نمونه بارز چنین ترکیبی است.
موریکونه در این موسیقی نوای سرود مانند گروه کر را با سولویی تیز و نسبتا
گوش خراش، آهنگهای بدون کلام بومی، طبلها و پن فلوتها در هم آمیخته تا فضای
یک جنگل آمریکای جنوبی را به وجود بیاورد.








تم زیبایی از The Mission



انیو موریکونه در سال 1970 برای فیلم Metti, una Sera a Cena موفق به
دریافت اولین جایزه نوار نقره ای (Nastro d’Argento) شد که جوایزی است که
سالانه از طرف نویسندگان مطبوعات ایتالیا به دست اندرکاران سینمای جهان
اعطا میشود و از مهمترین جوایز سینمایی ایتالیا به شمار میرود.





اجراهای دیگر از موسیقی موریکونه
آثار سینمایی موریکونه بارها توسط هنرمندان دیگر اجرا وضبط شده است. هوگو
مونته نگرو (Hugo Montenegro) با نسخهای برگرفته از تم "خوب، بد، زشت" در
انگلستان و آمریکا به موفقیت بسیاری دست یافت و در سال 1968، این موفقیت را
با آلبوم دیگری از او ادامه داد.







تم زیبایی از The Legend of 1900



در میانه دهه هشتاد، جان زورن (John Zorn) نیز آلبومی به نام The Big
Gundown با موسیقی موریکونه تهیه کرد.



در سالهای اخیر، موریکونه با هنرمندان موسیقی بین المللی همکاری میکند از
جمله دولچه پونتس (Dulce Pontes) خواننده پرتغالی (در 2003) و یویوما
(Yo-Yo Ma) نوازنده ویولون سل گروه Virtuoso (در 2004) که هردو آلبومهایی
از موسیقی کلاسیک او را به همراهی ارکستر سمفونیک رم، به رهبری موریکونه
اجرا کرده اند.




Yo-Yo Ma & Ennio Morricone


گروه متالیکا (Metallica) نیز برای آغاز کنسرت خود از قطعه Ecstasy of Gold
موریکونه استفاده کردند.





در سال 2003، موریکونه برای فیلم ژاپنی "داستان تایگا" (Taiga drama) را که
درباره جنگجوی افسانه ای ژاپن میاموتو موساشی است موسیقی متن ساخت.



او در سال 2005، با ارکستر سمفونیک رم به اجرای یک تور دست زد و در شهرهایی
چون نیویورک، بیلبائو در اسپانیا، براتیسلاوا در مجارستان و توکیو، برنامه
اجرا کرد.



موریکونه در سال 2006 با ساختن قطعه زهی ترانه Dear God, Please help me
آماده حضور افتخاری در جدیدترین آلبوم گروه موریسی Morrissey به نام
Ringleader of the Tormentors میشود.




از جمله فیلمهای موفق و مشهوری که او موسیقی فیلم آنها را تهیه کرده و در
ایران دوبله و به نمایش گذاشته شده است می توان به موارد زیر اشاره کرد :


- 1963 : مارمولک ها
- 1964 : به خاطر یک مشت دلار
- 1965 : شش لولی برای رینگو
- 1965 : مشت ها در جیب
- 1966 : خوب، بد، زشت

- 1966 : نبرد الجزیره
- 1968 : روزی روزگاری در غرب
- 1969 : دسته سیسلی ها
- 1969 آدم خواران
- 1973 : کشتار در رم



اضافه می شود موسیقی فیلم زیبای The Legend of 1900 که مورد توجه بسیار
زیاد دوستداران موسیقی است از کارهای این آهنگساز برجسته است.